Wat is mediawijsheid?

Mediawijsheid…een mooi begrip, maar wat is het eigenlijk?
De definitie van de Raad voor Cultuur in hun advies in 2005 luidde:

Mediawijsheid staat voor ‘het geheel van kennis, vaardigheden en mentaliteit waarmee burgers zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in een complexe, veranderlijke en fundamenteel gemedialiseerde wereld’

Het gaat er om dat we in staat zijn om oude (televisie, radio, pers) en nieuwe media (internettoepassingen, sms) te gebruiken en dat we een gezonde mentaliteit ten opzichte van deze media hebben, waarbij we ons bewust zijn van de mogelijkheden en van de context van informatie.

Oude en nieuwe media spelen een steeds belangrijker rol in onze samenleving. Media zijn overal en hun maatschappelijke impact is groot. Onze democratie wordt beschouwd als een mediacratie, onze cultuur als een beeldcultuur en onze economie ontwikkelt zich tot een creatieve kenniseconomie. Anders gezegd: media hebben maatschappelijke effecten die de individuele productie en consumptie ervan overstijgen

In de huidige informatiesamenleving kun je haast niet meer zonder televisie, radio en telefonie en internet. Voor jongeren verdwijnt het onderscheid tussen de fysieke en de online wereld . Communicatie is door internet en mobiele diensten ingrijpend veranderd. Dat raakt alle lagen van de bevolking, in alle fases van het leven.

Nieuwe media spelen ook een steeds belangrijker rol in de relatie tussen burger en overheid. Die wordt directer, interactiever, en eenvoudiger en onafhankelijk van tijd en plaats. Er ontstaan met informatie- en communicatietechnologie (ict) nieuwe mogelijkheden om de burger zelf meer te laten bepalen en kiezen. Actief burgerschap is zonder ict vrijwel onmogelijk. Internet biedt toegang tot veel informatie en is voor burgers een laagdrempelige mogelijkheid om zich tot de overheid te wenden. Kortom, de gemedialiseerde samenleving leidt tot andere verhoudingen tussen

  1. media en burgers,
  2. tussen burgers onderling,
  3. tussen de overheid en burgers en
  4. tussen burgers en het bedrijfsleven.

De discussie over mediawijsheid, richt zich vaak vooral op nieuwe media als internet. Maar ook bij traditionele media als pers, radio en televisie is het belangrijk om vragen te stellen als: wie is de afzender, hoe betrouwbaar is de informatie, wat betekent het voor mij?